Ngành khai thác mỏ từ lâu được coi là lĩnh vực dành riêng cho nam giới, với những công việc nặng nhọc, nguy hiểm và đòi hỏi sức bền cao. Tuy nhiên, trong những thập kỷ gần đây, phụ nữ đã dần khẳng định vị thế của mình, không chỉ tham gia mà còn dẫn dắt sự thay đổi, thúc đẩy bền vững và bình đẳng giới. Những câu chuyện truyền cảm hứng của họ không chỉ phá vỡ định kiến mà còn khuyến khích thế hệ trẻ, đặc biệt là phụ nữ, tham gia vào ngành công nghiệp quan trọng này. Từ các lãnh đạo cấp cao đến những người thợ mỏ ở các mỏ nhỏ, họ đã chứng minh rằng sự kiên trì, sáng tạo và đam mê có thể vượt qua mọi rào cản. Theo các báo cáo gần đây, tỷ lệ phụ nữ trong ngành mỏ toàn cầu đã tăng lên khoảng 15-20%, và họ đang đóng góp lớn vào công nghệ, an toàn và phát triển cộng đồng.
Lịch sử và sự tiến bộ của phụ nữ trong ngành mỏ
Lịch sử phụ nữ trong ngành mỏ là câu chuyện về sự kiên cường và tiến bộ. Vào đầu thế kỷ 20, phụ nữ thường bị cấm làm việc dưới lòng đất do các quy định an toàn và định kiến xã hội. Tuy nhiên, từ những năm 1970, với các phong trào bình đẳng giới, phụ nữ bắt đầu tham gia nhiều hơn, từ vai trò hỗ trợ đến vị trí lãnh đạo. Ở Mỹ, Kathleen Benedetto, cố vấn tại Cục Quản lý Đất đai, là đồng sáng lập Liên minh Khai thác Mỏ Phụ nữ, nơi cô giáo dục về đa dạng nghề nghiệp và chính sách trong ngành mỏ. Câu chuyện của bà nhấn mạnh cách phụ nữ có thể ảnh hưởng đến chính sách quốc gia, thúc đẩy sự đa dạng và giáo dục cộng đồng về vai trò của khai thác mỏ trong cuộc sống hiện đại.
Ở châu Phi, Zenzi Awases, Chủ tịch Hiệp hội Phụ nữ trong Khai thác Mỏ Namibia, là một nhà địa chất đã thành lập WiMAN để thu hút và giữ chân tài năng nữ, thúc đẩy đa dạng và hòa nhập. Những nỗ lực này đã giúp thay đổi nhận thức, từ việc phụ nữ bị coi là “không phù hợp” đến trở thành lực lượng then chốt trong ngành.
Câu Chuyện Từ Các Lãnh Đạo Cấp Cao
Denise Johnson, Chủ tịch Nhóm Tài nguyên Công nghiệp tại Caterpillar, là một ví dụ điển hình về sự thăng tiến từ nền tảng kỹ thuật đến vị trí lãnh đạo. Với bằng kỹ sư cơ khí và hai bằng thạc sĩ, bà bắt đầu sự nghiệp tại General Motors trước khi gia nhập Caterpillar năm 2011. Đến năm 2017, bà lãnh đạo các hoạt động khai thác mỏ và công nghệ, tập trung vào bền vững và đổi mới. Johnson nhấn mạnh rằng tác động quan trọng hơn vị trí, và bà khuyến khích phụ nữ xây dựng sự tự tin qua chuẩn bị, kinh nghiệm và mạng lưới hỗ trợ. Câu chuyện của bà truyền cảm hứng cho việc bình thường hóa phụ nữ ở vị trí lãnh đạo, đặc biệt trong việc giải quyết thách thức như an toàn và bền vững.
Một nhân vật nổi bật khác là Hilde Merete Aasheim, Chủ tịch và CEO của Hydro ở Na Uy. Bà là người phụ nữ đầu tiên lãnh đạo công ty được thành lập năm 1905, tập trung vào bền vững và giảm dấu chân carbon trong sản xuất nhôm. Thành tựu của bà chứng minh rằng phụ nữ có thể dẫn dắt các công ty lớn hướng tới tương lai xanh.
Ở Australia, Amanda Lacaze, CEO của Lynas Corporation, đã cứu công ty khỏi phá sản và tăng lực lượng lao động nữ từ 51 lên 120 người ở các vai trò hoạt động. Bà thúc đẩy phụ nữ có trình độ, như kỹ sư hóa học trở thành giám sát ca đầu tiên, chứng tỏ sự lãnh đạo có thể thay đổi văn hóa ngành.
Phụ Nữ Trong Khai Thác Mỏ Nhỏ Và Nghề Thủ Công
Ở Kenya, Eunice Atieno, một thợ mỏ tại mỏ vàng Osiri Matanda, đã làm việc 10 năm trong lĩnh vực khai thác mỏ nhỏ. Là trụ cột gia đình sau khi chồng qua đời vì bệnh liên quan đến mỏ, bà đối mặt với rủi ro sức khỏe như bụi silic và thủy ngân. Qua chương trình RECLAIM Sustainability! của Solidaridad, bà được đào tạo về an toàn và thiết bị bảo hộ, sau đó giáo dục phụ nữ khác về khai thác có trách nhiệm và bình đẳng giới. Atieno đấu tranh chống khai thác lao động trẻ em và thúc đẩy lương công bằng, truyền cảm hứng cho phụ nữ trong ngành nam giới thống trị.
Ở Peru, Señora Griselda Zubizarreta đã kế thừa hoạt động mỏ và nông nghiệp, chuyển sang phương pháp không thủy ngân để bảo vệ môi trường. Bà bán chất thải mỏ làm vật liệu xây dựng và tái đầu tư vào nông nghiệp tái tạo, kết nối khai thác mỏ với nông nghiệp bền vững. Tương tự, Señora Lucila Huanca đã chính thức hóa mỏ của mình sau 9 năm, sản xuất vàng sinh thái và phục hồi đất bằng cách trồng cây bản địa và nuôi cá. Là thành viên của Mạng lưới Phụ nữ, họ thúc đẩy chính sách hỗ trợ phụ nữ trong khai thác mỏ, giảm ô nhiễm và tạo sinh kế đa dạng.
Ở Zimbabwe, Blessing Hungwe-Nharara, một thợ mỏ vàng, đã chính thức hóa hoạt động và trở thành lãnh đạo trong các hiệp hội phụ nữ khai thác mỏ. Bà trồng cây bơ để phục hồi môi trường và ủng hộ khai thác thông minh với khí hậu, truyền cảm hứng cho phụ nữ cân bằng công việc và gia đình.
Những Giọng Nói Truyền Cảm Hứng Từ Các Cuộc Phỏng Vấn
Từ các cuộc phỏng vấn, Alex Atkins, Cố vấn Bền vững tại Optiro, bắt đầu sự nghiệp ở tuổi 17 và làm việc dưới lòng đất từ năm 1986. Bà ủng hộ sắp xếp công việc linh hoạt cho các bà mẹ. Sabina Shugg, người sáng lập Phụ nữ trong Khai thác Mỏ Tây Australia, tiến bộ nhanh chóng nhờ sáng kiến và ghi nhận sự thay đổi thái độ về đa dạng giới.
Julie Shuttleworth, Quản lý Mỏ Granny Smith tại Barrick Gold, nhấn mạnh khả năng kỹ thuật và tự tin, hỗ trợ kế hoạch phát triển sự nghiệp và cố vấn.
Queen Hlotse, Giám sát Ca tại Mỏ Mogalakwena, vượt qua định kiến về sức mạnh thể chất để lãnh đạo đội ngũ 140 người, thúc đẩy chương trình nhận thức về tôn trọng giới.
Tương Lai Và Tác Động Xã Hội
Những câu chuyện này không chỉ truyền cảm hứng mà còn góp phần vào sự thay đổi lớn hơn, như giảm bất bình đẳng, thúc đẩy khai thác bền vững và đa dạng hóa lực lượng lao động. Các tổ chức như Ngân hàng Thế giới hỗ trợ qua các sáng kiến như Delve Exchange, giúp phụ nữ tiếp cận tài chính và công nghệ. Trong tương lai, với sự gia tăng của công nghệ và bền vững, phụ nữ sẽ tiếp tục dẫn dắt ngành mỏ hướng tới một tương lai công bằng và xanh hơn.
Tóm lại, sự tham gia của phụ nữ trong ngành mỏ là minh chứng sống động cho sức mạnh của sự kiên trì và đổi mới, mang lại lợi ích kinh tế, xã hội và môi trường lâu dài.
