Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đầy biến động năm 2025, giá thép đã trở thành một trong những yếu tố then chốt ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng và hoạt động sản xuất của nhiều ngành công nghiệp. Từ sự phục hồi chậm chạp sau đại dịch, căng thẳng địa chính trị đến chuyển dịch năng lượng xanh, giá thép toàn cầu đã chứng kiến những dao động mạnh mẽ. Đối với Việt Nam – một quốc gia đang nổi lên như trung tâm sản xuất thép khu vực Đông Nam Á – những biến động này mang lại cả cơ hội tăng trưởng xuất khẩu lẫn thách thức về chi phí và cạnh tranh. Bài viết này sẽ phân tích sâu về tình hình giá thép toàn cầu, nguyên nhân biến động và tác động cụ thể đến doanh nghiệp Việt Nam.
Biến động giá thép toàn cầu năm 2025
- Năm 2025 đánh dấu một giai đoạn ổn định tương đối nhưng vẫn đầy bất ổn cho thị trường thép toàn cầu. Theo dữ liệu từ Trading Economics, giá thép đã tăng nhẹ lên 3.091 CNY/tấn vào ngày 26/12/2025, tăng 0,75% so với ngày trước đó, nhưng giảm 0,06% trong tháng qua và giảm 5,45% so với năm trước. Thị trường thép dự kiến vẫn yếu trong phần còn lại của năm 2025, với dự báo phục hồi nhẹ vào năm 2026. Hiệp hội Thép Thế giới (worldsteel) ước tính nhu cầu thép toàn cầu sẽ tăng 1,2% so với năm 2024, đạt khoảng 1.751 triệu tấn.
- Tại các khu vực phát triển, nhu cầu thép giảm 0,5% trong năm 2025, đánh dấu năm thứ tư liên tiếp suy giảm kể từ 2021. Cuối tháng 8/2025, thị trường thép toàn cầu chứng kiến xu hướng hỗn hợp, với một số sản phẩm tăng giá đáng kể. Đến tháng 11/2025, giá thép cuộn cán nóng (HRC) đạt 910 USD/tấn nhờ các yếu tố như tăng giá từ nhà máy và kéo dài thời gian giao hàng. Giá thép ổn định hơn ở nửa sau năm, nhưng nhập khẩu vẫn ảnh hưởng đến xu hướng giá.
Nguyên nhân chính gây biến động
Biến động giá thép năm 2025 xuất phát từ nhiều yếu tố toàn cầu:
- Căng thẳng địa chính trị và thương mại: Các cuộc xung đột và chính sách thuế quan, như việc Mỹ tăng thuế nhập khẩu thép từ Việt Nam, đã làm gián đoạn chuỗi cung ứng. Điều này dẫn đến giá thép nội địa giảm mạnh, tăng rủi ro kiện chống bán phá giá từ các nước khác.
- Nhu cầu từ Trung Quốc và các nền kinh tế mới nổi: Là nhà sản xuất thép lớn nhất thế giới, sự suy giảm nhu cầu từ Trung Quốc đã kéo giá toàn cầu xuống. Ngược lại, nhu cầu tại Việt Nam dự kiến tăng 8% nhờ đầu tư công.
- Chi phí nguyên liệu và năng lượng: Biến động giá quặng sắt, than cốc và năng lượng (đặc biệt là điện) ảnh hưởng trực tiếp. Ngành thép Việt Nam nhạy cảm với biến động giá năng lượng đầu vào, ảnh hưởng đến lợi nhuận.
- Chuyển dịch xanh và quy định môi trường: Các chính sách như CBAM (Cơ chế Điều chỉnh Biên giới Carbon) của EU buộc ngành thép phải đầu tư vào công nghệ xanh, tăng chi phí nhưng cũng mở ra cơ hội xuất khẩu.
Tình hình ngành thép Việt Nam giữa biến động
- Ngành thép Việt Nam đã trải qua nửa đầu năm 2025 với nhiều biến động, tập trung chuyển hướng sang thị trường nội địa do khó khăn xuất khẩu. Giá thép ổn định ở tháng 4/2025, không có biến động lớn so với tháng trước. Tuy nhiên, nhập khẩu thép từ Việt Nam đã kéo giá thép Mỹ xuống, đặc biệt là thép cuộn cán lạnh (CRC) và mạ kẽm nóng (HDG).
- Dự báo năm 2025, sản lượng thép xây dựng sẽ phục hồi dần nhờ thị trường bất động sản ấm lên. Ngành thép Việt Nam dự kiến tăng trưởng ổn định 5-7%/năm nhờ nhu cầu nội địa và xuất khẩu. Các doanh nghiệp như Hòa Phát, Hoa Sen đang điều chỉnh chiến lược để ứng phó với biến động giá nguyên liệu.
Cơ hội cho doanh nghiệp Việt
Mặc dù biến động, giá thép toàn cầu mang lại nhiều cơ hội:
- Tăng trưởng xuất khẩu: Với năng lực sản xuất tăng, Việt Nam có thể tận dụng nhu cầu từ các thị trường mới nổi. Ngành thép đang trở thành nguồn cung B2B toàn cầu đáng tin cậy.
- Đầu tư công và bất động sản: Nhu cầu thép nội địa tăng nhờ các dự án cơ sở hạ tầng, tạo cơ hội cho doanh nghiệp địa phương.
- Chuyển đổi xanh: Các chính sách như CBAM mở ra cơ hội tiếp cận thị trường EU với thép xanh, giúp doanh nghiệp Việt nâng cao vị thế cạnh tranh.
- Đa dạng hóa thị trường: Chuyển hướng từ xuất khẩu sang nội địa giúp ổn định doanh thu, như trường hợp ngành thép Việt Nam năm 2025.
Thách thức đối với doanh nghiệp Việt
Bên cạnh cơ hội, thách thức cũng không nhỏ:
- Áp lực thuế quan và thương mại: Tăng thuế từ Mỹ và EU dẫn đến giảm doanh thu xuất khẩu, mất việc làm và rủi ro kiện tụng.
- Biến động chi phí: Giá nguyên liệu và năng lượng cao làm giảm lợi nhuận, đặc biệt với ngành năng lượng интенсив.
- Cạnh tranh toàn cầu: Cạnh tranh từ thép giá rẻ Trung Quốc và công nghệ lạc hậu khiến doanh nghiệp Việt gặp khó.
- Giảm giá toàn cầu: Sự sụt giảm giá thép kéo giá xuất khẩu xuống nhanh hơn sản lượng, ảnh hưởng đến lợi nhuận.
Chiến lược ứng phó và khuyến nghị
Để vượt qua thách thức, doanh nghiệp Việt cần:
- Đa dạng hóa nguồn cung: Giảm phụ thuộc vào nguyên liệu nhập khẩu bằng cách phát triển mỏ nội địa.
- Đầu tư công nghệ: Chuyển đổi số và sản xuất xanh để tuân thủ quy định quốc tế.
- Linh hoạt chiến lược: Như Southern Steel Company, áp dụng chiến lược đối phó với biến động giá nguyên liệu.
- Hợp tác quốc tế: Tham gia hội nghị như Vietnam Steel Industry Conference 2025 để kết nối kinh doanh.
Biến động giá thép toàn cầu năm 2025 là “con dao hai lưỡi” đối với doanh nghiệp Việt Nam. Với tăng trưởng nhu cầu nội địa và cơ hội xuất khẩu xanh, ngành thép có tiềm năng bứt phá. Tuy nhiên, cần hành động quyết liệt để vượt qua thách thức thương mại và chi phí. Các doanh nghiệp nên theo dõi sát sao thị trường, đầu tư bền vững để biến thách thức thành cơ hội, góp phần vào sự phát triển kinh tế Việt Nam.
